KÖK EK ÇALIŞMA KAĞIDI

		KÖK VE EKLER
1) İyelik ekleri isimlere eklenerek sahiplik bildirir. Şahıs ekleri ise fiillere eklenerek eylemin
kaçıncı şahıs tarafından yapıldığını bildirir.Buna göre aşağıdaki tabloyu doldurunuz.
sözcük	iyelik eki	şahıs eki	sözcük	iyelik eki	şahıs eki
yoruldum			aradık
düşüncem			söylesen
fırsatınız			gelmeliyiz
biliyoruz			arabası
hataların			ilgilenin
2)Haber (Bildirme) kipleri zaman anlamı taşır, dilek kipleri ise gereklilik, şart,istek ve emir
anlamı taşırlar.Aşağıda verilen fiilleri belirtilen kip ve kişiye göre çekimleyiniz.
Fiil	Kipi		Kişisi		Çekimlenmiş şekli
beklemek	şart kipi		2. tekil şahıs		beklesen
iletmek	görülen geçmiş z.		3.tekil şahıs
kavra-	istek kipi		2.çoğul şahıs
düşün-	gereklilik kipi		1.çoğul kişi
yorul-	gelecek zaman		1.tekil kişi
iyileş-	geniş zaman		3.çoğul kişi
3) Kök: Sözcüğün kendi anlamıyla ilgili en küçük parçasıdır.Aşağıdaki tabloyu doldurunuz.
sözcük	Ad(isim)kökü		Fiil(eylem) kökü		Sözcük	Ad kökü	Fiil kökü
algıladı					gezi
bana					deney
gözüktü					bilgin
salgın					atılmış
sararmış					kucaklaştık
4) Ortak kökü oluşturan kelimeler arasında anlam ilişkisi vardır. Yani sözcüğün hem isim hem de
fiil şekli vardır. Sesteş kökü oluşturan sözcükler arasında hiçbir anlam ilişkisi yoktur. Buna göre
aşağıdaki köklerin çeşitlerini karşılarına yazınız.
Kök	türü		Kök	türü		Kök	türü
sol			sıva			güreş
kuru			düş			at
diz			ekşi			gül
saç			güven			savaş
5) Bir sözcüğe "onun" zamirini getirdiğimizde anlamlı oluyorsa o sözcükteki ek 3.tekil kişi iyelik
ekidir. Anlamlı olmuyorsa ismin -i hali (belirtme hali) ekidir.Bu ek"neyi?ve kimi? Sorusuna cevap verir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerde geçen eklerin çeşitlerini altlarına yazınız.
a) Ayşe'nin çayı soğumuş.			b)Bebeği öperek kucağına aldı.
c) Bu çiçeği kim kopardı?			d) Kafası böyle şeylere çalışmaz.
e) Odayı temizlemişsin.			e) Babamın arabası evin önündeydi.
6) Bir sözcüğe hem iyelik eki hem de hal eki gelecekse önce iyelik eki sonra da hal (durum) eki
gelir.Aşağıdaki örneklerin kök ve eklerini ayırarak altlarına çeşitlerini (örnekteki gibi) yazınız.
kitabını	kitap- ı - n - ı			problemlerini
	ad k İyelik e.	k.h hal e.
yastığında				çantamızdan
kalemini				derdini
7- Aşapıdaki cümlelerde hal ekleri cümleye hangi anlamı katmıştır, yanlarına yazınız.
* İşi bitirebilmek için sabahlara kadar çalıştık.				( )
* Komşunun tavuğu komşuya kaz görünür.				( )
*Tembellikten ödevlerini bitiremedi. ( )
* Son sınav ocakta yapılacak. ( )
8) Çekim eklerinin tablosunu doldurunuz.
			ÇEKİM EKLERİ
1- İSİM (AD) ÇEKİM EKLERİ					2- FİİL (EYLEM) ÇEKİM EKLERİ
a)					a)
b)					b)
c)					c)
d)
e)
f) eşitlik eki (-ca,-ce, -ça, -çe )
9) -lar,-ler çoğul eki ile -ları, -leri iyelik 3. şahıs eki birbirine karıştırılmamalıdır. Eğer nesneye
sahip olan varlık çoğul ise o ek iyelik ekidir. Sahip olan varlık tekil ise o ek çoğul ekidir.
	örnek: Alpler yeni evleri ne taşındı.
	çoğul	iyelik
* İşleri yoğun olduğu için beni aramayı unutmuş. * Belediye görevlileri yol yapımında çalışıyor.
* Yengemler, misafirleri için hazırlık yapıyor. * Öğrenciler ödevlerini bitirdiler.
10) Birinci sütundaki sözcüklerden ikinci sütundan uygun ekleri kullanarak yeni sözcükler türetin.
kış		gün
uyku		ci
derin		siz
su		lik
yer		ce
iç		lak
göz		lem
yüz		gı
duvar		üm
al		ki
11) Aşağıdaki fiillere uygun ekler getirerek isimler türetiniz.
kes……………………… konuş…………………………çat………………… ….üz……………………..
boz………………………..vur……………………………biç………………………at……………………..
12-) Aşağıdaki cümlelerdeki sözcükleri inceleyiniz.(Kök, yapım ekleri ve çekim eklerini göster.)
* Akşamleyin dalgaların sesini dinledik.				*İşsizlere iş bulmak gerekir.
* Boyacı da seni sordu.				* Yağmurlu havaları severiz.
* Onun dostça davranışlarını seviyorum.				* Onun söylediklerine inandınız mı?